Świat stracił większość starofrancuskich romansów rycerskich i niemal wszystkie manuskrypty
8 lipca 2026, 11:26Przed czterema laty dowiedzieliśmy się, że świat utracił aż 90% manuskryptów z opowieściami heroicznymi i rycerskimi. To zrodziło naturalne pytanie, ile straciliśmy samych opowieści. Bo w końcu utrata manuskryptu nie oznacza, że zniknęła zapisana w nim opowieść. Ta mogła przetrwać w innych kopiach. Jean-Baptiste Camps, Julien Randon-Furling i Ulysse Godreau z École nationale des chartes poinformowali na łamach PNAS Nexus, że mogliśmy stracić nawet 60 procent średniowiecznych utworów tego gatunku, a spośród samych rękopisów – ponad 95 procent. Taki wynik dał model matematyczny oparty na symulacjach komputerowych i danych o blisko dwóch tysiącach manuskryptów.
Co naprawdę zabiło dinozaury?
31 października 2006, 15:55Doktor Gerta Keller z Princeton University uważa, że dinozaury nie wyginęły wskutek uderzenia meteoru, który spadł na Ziemię w pobliżu półwyspu Jukatan. Jej zdaniem te wielkie gady zabił kolejny meteor, a zdarzenie to miało miejsce tysiące lat później.
Genetyka hiszpańskich Habsburgów
16 kwietnia 2009, 10:09Badacze z Universidad de Santiago de Compostela i Galicyjskiej Fundacji Publicznej na rzecz Medycyny Genomicznej ze szczegółami opisali choroby genetyczne gnębiące hiszpańskich Habsburgów z powodu małżeństw zawieranych często w obrębie bliskiej rodziny, np. między wujem a siostrzenicą czy kuzynami pierwszego stopnia. Po 174 latach panowania dynastia zniknęła z Hiszpanii w 1700 roku, kiedy król Karol II umarł bezdzietnie w wieku 39 lat, mimo że był 2-krotnie żonaty.
Zaburzenia snu zwiastunem demencji
29 lipca 2010, 10:24Demencja, choroba Parkinsona - to bardzo częste przypadłości wieku podeszłego, których nie umiemy leczyć. Można im w jakimś stopniu zapobiegać, ale do tego trzeba móc je wcześnie przewidzieć. Nowe badania dają szansę na wykrycie ryzyka nawet 50 lat wcześniej!
Kto był skazany na zagładę przed zagładą?
2 maja 2012, 13:34Międzynarodowy zespół naukowców opublikował w piśmie Nature Communications artykuł, z którego wynika, że niektóre grupy dinozaurów przechodziły długotrwały proces wymierania, zanim ich los został przypieczętowany ok. 65,5 mln lat temu.
Mało wody w Wielkich Jeziorach
4 lutego 2014, 11:41Prowadzone od 70 lat pomiary w jeziorach i innych zbiornikach wodnych północnego Wisconsin dowodzą, że zmiany poziomu wody podlegają regularnym cyklom. Przez sześć lat poziom wody rośnie, a przez sześć kolejnych opada
Globalne stężenie CO2 przekroczyło 400 ppm
7 maja 2015, 15:24Po raz pierwszy od rozpoczęcia pomiarów średnia światowa zawartość dwutlenku węgla w atmosferze przekroczyła 400 części na milion (ppm). Pomiary z Mauna Loa i 39 stacji na świecie wykazały, że średnie stężenie dla marca 2015 roku wyniosło 400,83 ppm.
Słonie leśne są jednymi z najwolniej rozmnażających się ssaków
31 sierpnia 2016, 10:54Przyrost naturalny słoni afrykańskich leśnych (Loxodonta cyclotis) jest bardzo wolny, co sprawia, że kłusownictwo bardziej im zagraża. Naukowcy stwierdzili, że L. cyclotis zaczynają się rozmnażać w starszym wieku, a młode przychodzą na świat w większych odstępach czasowych niż u słoni afrykańskich (Loxodonta africana).
Ile palców mają współczesne konie?
25 stycznia 2018, 12:53Wbrew temu co sądzi współczesna nauka, konie mają po pięć palców, twierdzą autorzy najnowszych badań opublikowanych w Royal Society Open Science. Naukowcy od dawna sądzili, że konie, zebry i inne ssaki z rodzaju Equus przez miliony lat stopniowo traciły palce, aż pozostał im jeden wielki środkowy palec zakończony kopytem.
Kopce termitów sprzed 4000 lat można zobaczyć z kosmosu
20 listopada 2018, 15:27Widoczne z kosmosu wykonane przez termity struktury rozciągające się na obszarze około 200 000 kilometrów kwadratowych, liczą sobie nawet około 4000 lat. Kopce, które można zobaczyć na Google Earth, nie są gniazdami. Powstały one wskutek budowy rozległej sieci połączonych tuneli.
